WOJSKOWA MAPA TAKTYCZNA ZIEMI KONECKIEJ (1938)


Mapa taktyczna z 1938 r. z zasobów ówczesnego Wojskowego Instytutu Geograficznego jest ciekawym i dokładnym zapisem stanu zabudowy ziemi koneckiej w przededniu wojny. 

Na mapie widać zaznaczony kirkut żydowski, zaznaczono domy, kościoły, kaplice, pomniki. Mapa obejmuje szeroki teren, aż do okolic Skarżyska. 

ZOBACZ MAPĘ WOJSKOWĄ Z 1938 R.

40:1


 

Na cmentarzu w Końskich przy Parafii pw. św. Anny znajduje się grób matki i siostry bohatera spod Wizny – Władysława Raginisa.

Czytaj więcej...

JULIUSZ MAŁACHOWSKI - BOHATER POWSTANIA LISTOPADOWEGO (1830-1831)


Hr. Juliusz Małachowski (ur. 1801 w Końskich,  zginął 18 kwietnia 1831 w Kazimierzu Dolnym)

 

Niewiele jest źródeł informujących o przebiegu powstania listopadowego na ziemiach koneckich, choć działo się całkiem sporo.  

4 grudnia 1830 roku prezydent Kielc - Dominik Wójcikowski zarządził w Kielcach mobilizację wszystkich dymisjonowanych żołnierzy i podoficerów, nakazując im zgłosić się w ciągu trzech dni do Końskich, gdzie stacjonował 2. Pułk Piechoty. 

W grudniu 1830 r. wyszedł rozkaz o dostarczeniu z krakowskich batalionów do Końskich kolejnych żołnierzy -  ponad półtora tysiąca. 

Stanisław Małachowski starał się wówczas uruchomić wyrób karabinów we własnej fabryce w Końskich, wzorując się na istniejącej fabryce w Białogonie.  

W 1831 r. Powstańcy w sile około 2 tysięcy ludzi wyruszyli z Końskich w stronę Iłży, gdzie w dniu 9 sierpnia 1831 r. odbyła się bitwa z wojskami rosyjskimi, zwycięska dla Polaków.

Powstanie zakończyło się w październiku 1831 roku.  

Ze źródeł warto zauważyć jeszcze czasopismo „Polak Sumienny” wydawane w Warszawie w latach 1830- 1831, które zawiera krótką relację naocznego świadka, obejmującą akapit dotyczący Końskich: 

„W powrocie z Kielc do Końskich wszędzie już widziałem mieszkańców przybranych w białe kokardy i z zapałem przyjmujących wiadomość, iż się zbliża chwila zrzucenia jarzma despotyzmu. W Końskich dnia 6 Grudnia w kościele parafialnym odczytane zostały odezwy rządu, a gwardya narodowa otrzymała z rąk kasztelanowej Małachowskiej sztandar na prędce przez nią zrobiony; godło uczuć narodu, orła białego na chorągwi trójkolorowej! Czuła ta Polka ze łzami ukontentowania oddawała sztandar zgromadzonym obywatelom, a synowie Jej Henryk i Juliusz towarzyszyli sztandarowi przed odwach miejski, gdzie został złożony. Dnia 7. uskuteczniony został spis gwardyi narodowej i mianowanie setników oraz dziesiętników, w którym to dniu i ja opuściłem Końskie.” 

Wspomniany w tekście Juliusz Małachowski zyskał znaczną sławę w okresie powstania, walcząc w okolicach ziemi lubelskiej i ponosząc tam śmierć w brawurowym stylu.

Czytaj więcej...

MODLISZEWICE W RELACJI J. BARTOSZEWICZA (1848)



Przegląd Naukowy z czerwca 1848 r. zawiera niezwykle szeroką i barwną relację Juliana Bartoszewicza dotyczącą Modliszewic, w szczególności ruin zamkowych. 

Autor posługuje się nazwą Modliszowice.

Niespełna o pół mili drogi od Końskich, uderza postacią swoją i rozwalinami, stary, opuszczony modliszowicki zamek... Okolica nie ma nic w sobie przyjemnego: nędzna wieś po której rozrzucone ubogie chaty, dziwnego kształtu chałupy wieśniacze i zagrody. Oko nigdy by się nie zatrzymało na tych ponurych miejscach i serce nigdy by tutaj nie zatliło, gdyby nie ten stary zamek , o którym mówiliśmy , a do którego tłum wspomnień przywiązany.

Czytaj więcej...

„TRZASKANIE Z BATA PRZY WYMIJANIU WZBRONIONE” CZYLI C.K. NA ZIEMIACH KONECKICH (1914-1918)


W lipcu 1914 r. wybucha I wojna światowa. 

Końskie znajdują się wówczas w zaborze rosyjskim i stają się areną działań wojennych.  

5 września 1914 roku oddział kawalerii pod dowództwem Władysława Bieliny Prażmowskiego stoczył na ulicach Końskich potyczkę z pułkiem dragonów rosyjskich. 

Ostatecznie władzę okupacyjną w mieście przejmują Austriacy aż do 1918 roku [C. K. to skrót od określenia cesarsko-królewski; które pochodziło od tytułu władcy Austro-Węgier, który był cesarzem Austrii i królem Węgier jednocześnie]. 

Zaczęto wydawać wówczas Dziennik Urzędowy Cesarskiej i Królewskiej Komendy Powiatowej w Końskich [Amtsblatt] służący do rozszerzania i objaśniania obowiązujących przepisów. 

Zamieszczane były w nim także inne doniesienia, przeznaczone do publicznego rozpowszechnienia. 

Poniżej krótki przegląd ciekawych zapisów dziennika, opisujących codzienność mieszkańców ziemi koneckiej w tym okresie.

Czytaj więcej...

LICYTACJA MIASTA KOŃSKIE (DZIENNIK WARSZAWSKI 1869)


Dziennik Warszawski z 23 października 1869 r. podał:

"Dyrekcja Szczegółowa Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Radomiu podaję do powszechnej wiadomości, iż na zasadzie postanowienia b. Rady Administracji Królestwa Polskiego z dnia 28 Czerwca (10 Lipca) 1860 r. oraz upoważnień przez Dyrekcję Główną Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego udzielonych, poniżej wyszczególniające się dobra ziemskie, z należącymi się do nich przyległościami i przynależnościami za zaległości rat Towarzystwu Kredytowemu Ziemskiemu należnych, wystawione zostają na sprzedaż przymusową pierwszą przez licytacją publiczną odbyć się mającą w mieście Radomiu, w domu przy ulicy Lubelskiej położonym Nr. 156 oznaczonym: 

(...) 13 . Końskie Wielkie, składające się:

Czytaj więcej...

MAPY GALICJI Z 1797 r.


W zbiorach Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej znaleźć można mapy Galicji i Lodomerii z końca XVIII w. z między innymi Ziemią Konecką.   

Określenie Galicja i Lodomeria, potocznie skracane do samej tylko Galicji, do szerszego użycia weszło po I rozbiorze Polski.  

Po III rozbiorze w 1795 roku do Austrii przyłączono ziemie, które nazwano Nową Galicją (w odróżnieniu od „starej”, obejmującej tereny otrzymane w 1772). Nowa Galicja obejmowała terytoria między Pilicą i Bugiem wraz z Krakowem, Sandomierzem, Radomiem, Kielcami, Lublinem i Chełmem. Ziemie Nowej Galicji zostały w 1809 przyłączone do Księstwa Warszawskiego i nie wróciły już do Austrii, stając się po 1815 częścią Królestwa Kongresowego (wchodzącego później w skład Imperium Rosyjskiego).

Czytaj więcej...

AUTOGRAFY PRZODKÓW Z 1926 ROKU


W 1926 r. z okazji 150. rocznicy ogłoszenia Deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych Polacy podarowali narodowi amerykańskiemu ciekawą pamiątkę: życzenia od ponad 5 milionów Polaków na czele z prezydentem Ignacym Mościckim i Józefem Piłsudskim, ale również miliony podpisów zwykłych obywateli, w tym uczących się dzieci. 

Kolekcja zawierająca miliony autografów, złożona w 111 tomach, znajduje się w Bibliotece Kongresu USA. 

Dzięki staraniom Biblioteki Kongresu oraz polskiej ambasady w Stanach Zjednoczonych i Biblioteki Polskiej w Waszyngtonie kolekcja została zdigitalizowana i opublikowana online.  LINK. 

Czytaj więcej...

KALENDARIUM II WOJNY ŚWIATOWEJ NA ZIEMI KONECKIEJ


Rok 1939  

W 1939 r. Końskie liczy ponad 11 tys. mieszkańców.  

1 września, godz. 4:45. 

Pancernik Schleswig-Holstein ostrzeliwuje Westerplatte. Od napaści wojsk niemieckich na Polskę rozpoczyna się II wojna światowa.  

Dla obrony terytoriów państwa polskiego utworzone zostają Armie Wojska Polskiego. Ziemia konecka znajduje się w obszarze działania oddziałów Armii „Prusy” (dowódca – gen. dyw. Stefan Dąb-Biernacki), w szczególności 36 Dywizji Piechoty.  

3 września 

Pierwszy nalot niemieckich samolotów na Końskie. Uszkodzony zostaje dworzec i tory kolejowe. Kolejne naloty odbywają się do  5 września. Ginie w nich ok. 60 osób.  Wśród ofiar m.in. nauczyciel Kazimierz Piesch uczący przed wojną w Gimnazjum w Końskich [obecnie mieści się tu I LO].

Zniszczeniu ulegają m.in. odlewnia „Słowianin" [U schyłku XIX wieku w Końskich w pobliskiej od siebie odległości powstały trzy odlewnie: Fabryka Odlewów Żelaznych i Emaliernia SŁOWIANIN, której właścicielami byli M. Hochberg i Ajzenberg, Fabryka Odlewów Żelaznych, Maszyn Rolniczych i Wentylatorów, której właścicielem był S. Kronenblum oraz Fabryka Odlewów Żelaznych i Zakłady Mechaniczne NEPTUN własność J.Mintza. Po wojnie fabryki połączono w KZO] oraz Fabryka Ceramiczna ELKA [właściciel Abram Lewin]  na ulicy Nowy Świat [obecnie Wjazdowa]. 

Czytaj więcej...